Macron: antizionisme is moderne vorm van antisemitisme

Afgelopen woensdag hield de Franse president Macron een toespraak bij het 34ste diner van CRIF, de koepelorganisatie van de Joodse gemeenschap in Frankrijk. Hierin presenteerde hij een plan voor zijn regering om de recente opleving van antisemitisme in het land tegen te gaan. Onder andere herhaalde hij zijn standpunt dat modern antisemitisme zich vaak “verbergt achter het masker van antizionisme”.

Het diner van CRIF, waar Macron zijn toespraak hield, is een jaarlijks terugkerend evenement dat vaak wordt bijgewoond door de president en andere hoogwaardigheidsbekleders. Dit jaar viel het samen met een explosieve stijging in het aantal antisemitische incidenten en toegenomen bezorgdheid daarover.

Om die reden maakte Macron van de gelegenheid gebruik om een plan te presenteren dat de stijging een halt moet toeroepen. Hierin noemde hij drie voornaamste maatregelen: het tegengaan van antisemitisme op scholen, het tegenaan van haatspraak op internet en het hanteren van de ook door CIDI bepleite IHRA-definitie van antisemitisme.

Antisemitisme op scholen

De Franse regering ziet dat steeds meer Joodse scholieren van openbare scholen naar Joodse scholen veranderen omdat ze antisemitisch bejegend worden. Macron heeft zijn minister van onderwijs de opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de scholen weer een “bastion van de republiek” kunnen worden. Volgens hem moeten de scholen onder andere meer doen om tolerantie te bevorderen.

Online haatspraak

Volgens Macron is het onacceptabel dat daders van discriminatiedelicten te vaak ongestraft blijven. Hij roept mensen die getuige zijn van illegale haatspraak op hier aangifte van te doen, of het nu in het openbaar gebeurt of online.

De president kondigde tevens een wet aan om online haatspraak tegen te gaan. Hoewel het niet mogelijk zou zijn internetgebruikers te dwingen hun identiteit te onthullen, kunnen platforms en sociale media wel gedwongen worden om haatdragende content direct te verwijderen. Hiervoor zei hij te willen kijken naar het voorbeeld van Duitsland, waar al sinds een jaar strengere regels voor socialemediabedrijven van kracht zijn om haatspraak snel van hun kanalen te verwijderen.

Antizionisme

Ook herhaalde Macron zijn standpunt dat modern antisemitisme vaak wordt verborgen achter antizionisme. Hij kondigde daarom aan dat Frankrijk de IHRA-werkdefinitie van antisemitisme zal aannemen. Onder deze definitie worden ook bepaalde gevallen van antizionisme als antisemitisme beschouwd.

In juli van 2017 verraste Macron door bij de herdenkingsceremonie van de Vel d’Hiv razzia te zeggen dat antizionisme “een heruitvinding van antisemitisme” is. Sindsdien is hij hier echter niet op teruggekomen – tot zijn toespraak gisteren.

Het is zeldzaam dat een regeringsleider dit fenomeen expliciet benoemt. Ook in Frankrijk is het dan ook omstreden om gevallen van antizionisme strafbaar te stellen. Naar aanleiding van zijn toespraak bij de Vel d’Hiv-herdenking in 2017 schreef journalist en historicus Dominique Vidal een essay getiteld “Antizionisme = antisemitisme? Een antwoord aan Emmanuel Macron”. Hierin wijst hij erop dat antizionisme in de kern een politieke opvatting is, en dus niet strafbaar kan zijn als verschillende vormen van racisme.

In een interview naar aanleiding van recentelijke ontwikkelingen laat Vidal echter weten dat in praktijk er vaak sprake is van een taalkundig trucje, waarbij antizionisme wel degelijk als dekmantel gebruikt wordt voor antisemitische uitingen. Een in Frankrijk bekend voorbeeld is zijn de optredens van producenten Alain Soral en Dieudonné (bekend van de quenelle, een verwijzing naar de Hitlergroet). Dit geldt ook voor de manier waarop de Joods-Franse filosoof Alain Finkielkraut onlangs bejegend werd. Hem werd door demonstranten van de gele hesjesbeweging “vuile zionist” en “rot op naar Tel Aviv” toegeroepen. Een dergelijke context heeft niks met politieke opvatting te maken en is simpelweg “puur racisme”, aldus Vidal.