Israel heropent poort naar Tempelberg na Arabische druk

Israel is gezwicht voor de druk van de Palestijnen en Jordanië, en heeft na een weekend van protesten de Sha’ar HaRachamim (Poort van Genade, ook wel Gouden Poort genoemd) bij de Tempelberg in Jeruzalem weer geopend. De poort was 15 jaar lang gesloten.

De omgeving van de Poort van Genade werd in 2003 door Israel afgesloten, omdat het een plek was waar terreurgroepen als Hamas regelmatig verzamelden. Sindsdien is de poort gesloten gebleven, mede uit angst voor nieuwe bouwactiviteiten door de waqf. Eerdere activiteiten van de waqf bij de poort zouden volgens Israel hebben geleid tot de vernieling van duizenden jaren oude joodse objecten.

Rellen
Vorige week begonnen leden van het Centrale Comité van de waqf plotseling te bidden voor de Poort van Genade. In reactie hierop plaatste Israel een ijzeren hekje voor de ingang, afgesloten met een kettingslot. Palestijnen reageerden hier weer op door dagelijkse protesten te organiseren, die afgelopen vrijdag in grote rellen eindigden. Duizenden Palestijnen bestormden op vrijdagmiddag de poort en braken door het hek heen.

De Israelische politie blokkeerde vervolgens korte tijd de ingangen van de Tempelberg, maar beëindigde deze blokkade al snel na protesten van Jordanië. De hekken werden weggehaald, en de omgeving van de Poort van Genade was weer volledig toegankelijk voor islamitische gelovigen. Ook werd waqf-directeur sjeik Abdelazeem Salhab, die zondag kort werd vastgehouden door de politie, al gauw weer vrijgelaten. De waqf had opgeroepen tot ongeregeldheden.

Het is de tweede keer dat Israel capituleert voor Arabische protesten. In de zomer van 2017 verwijderde Israel na een week van rellen detectiepoortjes bij de Tempelberg. De metaaldetectors waren geplaatst nadat terroristen twee Israelische politieagenten hadden doodgeschoten. De veiligheidsmaatregelen leidden echter tot grote protesten waarbij het tot een treffen met de politie kwam, waarbij meerdere doden vielen.

Status quo
De Tempelberg, waar de Eerste en Tweede Tempel stonden, is de heiligste plek binnen de Joodse religie. Ook voor moslims is de Tempelberg (in het Arabisch Haram al-Sharif genoemd) een van de heilige plekken. Toen Israel in 1967 Oost-Jeruzalem op Jordanië veroverde, liet de joodse staat de religieuze soevereiniteit van de berg in handen van de Jordaans-islamitische waqf. De waqf doet dit in samenwerking met de Israelische politie, die verantwoordelijk is voor de veiligheid op de Tempelberg.

Volgens afspraken tussen Jordanië en Israel mogen niet-moslims de Tempelberg bezoeken, maar mogen ze er niet bidden. Deze status quo is echter geregeld onderwerp van discussie tussen Israel en de Palestijnen en Jordaniërs. Geruchten dat Israel de status quo zou willen veranderen, hebben regelmatig geleid tot Palestijnse rellen of zelfs terreuraanslagen. De Israelische regering benadrukt echter dat zij de status quo niet wil veranderen.